RAF WILLEMS: GOAL4AFRICA! CLARENCE SEEDORF EN DE GEEST VAN MAHATMA GHANDI

juli 14, 2008

Nelson Mandela blaast op 18 juli 2008 negentig kaarsjes uit.  Dat werd intussen gevierd met het benefietoptreden 46664 – een verwijzing naar zijn gevangenisnummer op het beruchte Robbeneiland – in het Londense Hyde Park. De opbrengst van het concert kwam ten goede aan initiatieven ter bestrijding van AIDS. Op 12 juli traden het Team Seedorf en het Team Ballack in München in de voetsporen van de muzikanten. Voor 30000 enthousiaste fans kruidden ze in de Allianz Arena hun voetbalspektakel met 15 doelpunten. Kunstenaars zoals Ali Campbell, frontman van de reggaeband UB 40 en de klassieke zangeres Keedie, vervoerden het publiek met hoogstaande muzikale performances.

Met Goal4Africa voert Clarence Seedorf actie ten voordele van de Nelson Mandela Foundation en de Peace and Sport Foundation. Sport linken aan vrede en opvoeding, het is een mogelijke remedie voor de vele kwalen van het gedesoriënteerde Zuid-Afrika.
De Regenboognatie heeft na de val van de apartheid, in het begin van de jaren negentig, de te hoge verwachtingen niet kunnen waarmaken. Het angstaanjagende AIDS-probleem is de gesel van het land. Het ontstond uit een combinatie van economische achterstelling, onverantwoorde mannelijke hufterigheid en het onwrikbare bijgeloof in nefaste culturele en religieuze tradities, waarbij condoomgebruik als ‘zondig’ wordt verworpen. Talrijke acties van sportverenigingen – onder meer van Manchester United – trachten de kwaal te bestrijden.
Naast AIDS vormt criminaliteit dé beproeving van Zuid-Afrika. Er is geen land, oorlogsgebieden uitgezonderd, met dergelijke hoge cijfers inzake misdaad en moord.
De organisatie van Clarence Seedorf heeft zich aangesloten bij Verenigde Naties en haar Milleniumdoelstellingen en bij het idee van de wereldvoetbalbond FIFA ‘Win in Africa with Africa’: sportbeleving als cruciaal onderdeel van de dagelijkse opvoeding. En verder: bestrijding van de armoede en geweld; ontwikkeling van de economie en van de sociale staatsstructuur. Een hele mond vol en bijgevolg: a mission impossible?
Wie weet: grote geesten uit het verleden van Zuid-Afrika ontdekten respectievelijk meer dan honderd en ruim dertig jaar geleden de ‘kracht van het voetbal’.

We vertellen twee verhaaltjes, terug in de tijd.

Bij het begin van de twintigste eeuw speelde de Indische gemeenschap in Zuid-Afrika een grensverleggende rol omtrent de evolutie van het edele balspel. Het was warempel de jonge Mahatma Ghandi, sinds 1893 in het land, die soccer een plaats gaf in zijn campagnes tegen rassendiscriminatie. Gandhi stichtte pacifistische groepen in Pretoria, Durban en Johannesburg. Hij begreep de propagandamogelijkheden van het voetbal en zette telkens een team op onder de naam Passive Resistance, vrij te vertalen als ‘geweldloze weerbaarheid’. Hij trok naar de stadions om tijdens wedstrijden het woord te voeren en demonstraties te organiseren. In 1903 verloor hij weliswaar de voorzittersverkiezingen van de South African Indian Football Association, de machtigste voetbalfederatie van dat ogenblik. Hij accepteerde op zijn beurt het woordvoerderschap en nam als advocaat de rechten van de voetballende Indiërs waar. Hij trachtte politici te beïnvloeden om zijn missie – emancipatie, teamwork, loyaliteit en gezondheid dankzij het voetbal – in het programma op te nemen. In 1906 bereikte hij zijn uur van glorie. Hij reisde met zijn club uit Transvaal per trein naar de finale van de Sam China Cup in Johannesburg. Ghandi betaalde tickets voor tweede klasse, desondanks werd het hele elftal in de wagons van derde categorie gedumpt. Gandhi sleurde de spoorwegen voor de rechtbank, kreeg na een scherp requisitoir het gelijk aan zijn zijde en riep zijn pleidooi uit tot een symbolische daad in de strijd om gerechtigheid: Till justice will be done!

Op 12 september 1977 stierf Steve Biko de marteldood. Zanger Peter Gabriel schreef met Biko een tedere protestsong over de man die de geweldloze opstand tegen de apartheid predikte. Een scène uit de bekroonde film Cry Freedom, over zijn leven en zijn vriendschap met de beroemde blanke journalist Donald Woods, toonde Biko op zijn best. Hij drijft er fijntjes de spot met Woods: ‘Je gaat naar een zwarte voetbalwedstrijd kijken. Het enige gevaar dat je bedreigt is dat je het vertrouwen verliest in het blanke voetbal.’ Biko hield zijn clandestiene meetings tijdens voetbalwedstrijden. Voor een bomvol stadion schalde zijn stem over het veld: ‘We moeten de zwarte gemeenschap zien te vervullen van de eigen trots.’ Die vond ze onder meer in het voetbal: Soccer is the king of the townships! In tegenstelling tot het blanke rugby drong de voetbalwereld steeds aan op gemengde activiteit. Zwarten en kleurlingen voerden op het einde van de jaren zestig hevige campagnes voor bespeelbare velden. Ze kregen enkel braakliggende stukjes grond in de townships, bezaaid met strandzand en stenen. Met als kookpunt der ludieke acties: ‘de ontvoering van de rugbydoelpalen in het stadion van Johannesburg.’  De zwarte fans scandeerden: ‘We deden het voor de zaak van ons volk en het voetbal. Apartheid krijgt ons niet klein.’
Vandaag is de hunker naar voetbal in de Zuidafrikaanse getto’s onveranderd gebleven.
Peter Gabriel zong ‘Oh Biko, Biko because Biko. Yihla Moya Yihla Moya. The man is dead.’ Zijn droom, én die van Ghandi, bleef springlevend. Geeft Clarence Seedorf met zijn Goal4Africa hem een nieuwe impuls?

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: