RAF WILLEMS: WERDER BREMEN: SOCIAAL ENGAGEMENT EN VROLIJKE WAANZIN

mei 25, 2009

Werder Bremen speelt op 20 mei 2009 de finale om de UEFA Cup tegen Shaktar Donetsk. Dat betekent dat de groenwitte Werderwaanzin weer vrolijk over de stad zal dalen. Ik zag hoe tienduizenden mensen in mei 2004 de landstitel vierden. Ze trokken van het Werderstadion naar de oude en historische kern en dansten rond het beeld van de Bremer Stadsmuzikanten in de buurt van het stadhuis.

Werder Bremen

Werder Bremen

Ze zongen het alternatieve clublied ‘Zieht den Bayern die Lederhose aus!’ (Trek Bayern de Lederhose uit). Dat was na de verbluffende 1-3 zege in het conservatieve München van de CSU op 8 mei 2004. Die datum krijgt voor de Werderfans en de Stadt mit Bürgersinn een nieuwe betekenis. Bremen is immers de oude Hansestad aan de rivier Weser. Het is een soort van onafhankelijke stadsstaat, oord van vrijhandel en renaissancekunst en het ademt de meest tolerante sfeer uit van Duitsland.

Dat is de reden waarom de vier stadsmuzikanten – een afgedankte haan, hond, ezel en kat op zoek naar een oord om een rustige oude dag te slijten – door de gebroeders Grimm precies in Bremen werden gesitueerd. De stad heeft zelfs sympathie voor dit soort losers en potsenmakers. De traditie speelt zijn rol in Bremen: Freimarkt sinds 965, SPD-burgemeester sinds 1945 en Thomas Schaaf sinds 1981.

De coach die Werder precies vijf jaar later, 7 mei 2009, naar de UEFA Cupfinale loodste – uitgerekend bij aartsrivaal Hamburger Sport Verein – is een wandelende legende geworden in Bremen. De man voor wie het volgende standbeeld zal worden opgetrokken. Schaaf is al 37 jaar verbonden aan Werder, sinds hij in 1972 zijn aansluitingskaart tekende. Hij bezoekt geregeld tehuizen voor ‘moeilijk opvoedbare kinderen’ en toont zo hij échte gelaat van Werder.

De fans hebben de reputatie van lolbroeken maar schroomden zich in 2008 bij de uitwedstrijd in Bochum niet om enkele in het groen geklede neonazi’s uit het eigen vak te weren toen die probeerden een verboden vlag uit de Tweede Wereldoorlog op te hangen. Die gevoeligheid heeft zijn reden.

De klassieker van het Noorden is Hamburger SV tegen Werder. Op 16 oktober 1982 geschiedde een drama. Het Volksparkstadion maakte zich op voor de bekerclash. Een groepje jonge groenwitte fans verzamelde zich onder de vlag van de Treuen. Onder hen bevond zich Adrian Maleika.
Adrian was zestien en stichtend lid van zijn organisatie. Ze arriveerden in opperbeste stemming aan het Volkspark. Zonder reden werden ze aangevallen door HSV-aanhangers, die zich Löwen noemden. Dat was een dekmantel voor de vereniging ‘Aktionsfront Nationaler Sozialisten’ van de beruchte neonazi Michael Kühnen.

Hij zag in de Bundesliga de ideale scène voor het verspreiden van zijn gewelddadige ideeën onder jongeren. De Bremenfans sloegen op de loop maar werden ingehaald door de Löwen. Zij sloegen hen met stenen en stokken en Adrian Maleika zakte bewusteloos in elkaar. Hij stierf één dag later.
De moord op de jonge Maleika veroorzaakte een schokgolf.

De toenmalige Werder-manager Lemke opende, samen met de universiteit van Bremen, van de weeromstuit het eerste initiatief voor fanbegeleiding in Duitsland. Het Fanprojekt Bremen zette zichzelf neer als een sociaal instituut dat enerzijds onderzoek voerde naar de nieuwe jeugdcultuur en anderzijds voor begeleiding en animatie van de voetbalsupporters zorgde.

De sociale wetenschapper Narciss Göbbel stond ruim twintig jaar aan het hoofd van zijn Vereins Bremen Fanprojekt en inspireerde de parlementaire politiek en de Duitse voetbalbond. Hij omschrijft het als volgt: ‘Jongeren zijn niet de vijand. Supporters dienen opgevangen, opgevoed en begeleid te worden. Via het aanleren van positief gedrag: een aanbod van vrijetijdsactiviteiten en sociaal-psychologische individuele begeleiding.’

Dit leidde de voorbije vijftien jaar tot enkele zeer opvallende programma’s. In de Ostkurve kreeg de harde supporterskern medezeggenschap bij de renovatie van het Weserstadion. Onder het swingende motto Sitzen ist für’n Asch dwongen ze sfeerbevorderende staanplaatsen af. De gedachte achter het succesvolle Mädchen-Fan is simpel: meer vrouwen bij de wedstrijden.

Het Unter -18 Fahrten verleidt de jongste en gevoeligste supporters met een sportief animatiepakket: onder pedagogische begeleiding worden alcohol-, rook- en drugsvrije reizen naar uitwedstrijden opgezet. Narcis Göbbel boerde goed en ontving voor zijn werk de Senaatsprijs van de stad Bremen en de jeugdaccolade van de Bondsdag.

De actie ‘Fair Play – Fair Pay’ loopt in samenwerking met de scholen en stelt de slechte arbeidsomstandigheden van vaak jonge kinderen in de sportartikelenindustrie aan de kaak.
Coach Thomas Schaaf houdt geregeld een spreekbeurt tegen racistische spreekkoren en voor het idee Fussball Verbindet – Mit Herz gegen Rassismus!

Tamelijk uniek is de initiatie rond de derde leeftijd: in de winter van 2008 begon Werder met 60 Plus. Clubleden kunnen deelnemen aan activiteiten: sportieve, gezonde, ontspannende en culturele. Enkele honderden deelnemers trokken onder Werdervlag naar opera- en theateropvoeringen en naar kunsttentoonstellingen.

Ook zij zullen niet nalaten te zingen: ‘Zieht den Bayern die Lederhose aus!’. Als het er weer eens toe zou doen.

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: