RAF WILLEMS: Mia Hamm, in the name of the brother.

september 16, 2009

Het Nederlandse vrouwenelftal deed deze maand van zich spreken op het EK in Finland. De Pauwrevolutie werd, met uitzondering van enkele kakelende columnisten, lovend onthaald door de publieke opinie. Wie is de beste speelster uit de geschiedenis van het vrouwenvoetbal? Daar is de Amerikaanse Mia Hamm (1972)! Ze heeft een stichting op haar naam: The Mia Hamm Foundation.

Ze poseert in december 2002 naast Ronaldo in de spots. De Braziliaan geniet, lacht voluit en kent de cameratrucs. Mia Hamm kijkt onwennig, met een mengeling van ernst en schuchterheid en een zuinig lachje. Over haar hangt de schaduw van onverwerkt verdriet, de verinnerlijkte stem van haar aan botkanker overleden broer Garret. Er sluipt altijd een stukje dood door het wezen van Mia Hamm (1972).

Op haar vijftiende verdient ze de eerste selecties voor het nationale elftal van de Verenigde Staten. Ze belichaamt de steile opgang van het women soccer. Ze wordt wereldkampioen in 1991, als jongste speelster van het toernooi. Ze wint Olympisch goud in Atlanta 1996. Voor tachtigduizend kijkers, een record in de geschiedenis van de vrouwensport. Dan volgt de stroomversnelling. Vooral buiten het voetbalveld. Volgens Phil Knight, de voorzitter van Nike, hoort Hamm thuis in de rij van Michael Jordan en Tiger Woods: zij geven een nieuwe dimensie aan hun sport. Het vrouwenvoetbal heeft in de Verenigde Staten meer mogelijkheden dan de mannelijke tegenhanger. Mia Hamm is hét rolmodel voor de bijna tien miljoen in clubverband voetballende vrouwen. Het aantal meisjes dat via de zogenaamde high school soccercompetities deelneemt, stelt het aantal jongens in de schaduw. Soccer klimt tijdens de actieve carrière van Mia Hamm vanuit het niets naar het nummer één der vrouwensporten.

De zogenaamde Title IX of the Educational Amendment of 1972 verschaft de emancipatie een wettelijk kader en kondigt de officiële gelijkheid tussen man en vrouw af. Meisjes kunnen hun studies combineren met topsport. Voor Mia Hamm geldt Title IX als levenswijsheid. Ze put er psychologische kracht uit van zodra de betekenis tot haar doordringt, tijdens haar studies politieke wetenschappen.

Haar ouders hebben een warm karakter en adopteren de uit Thaïland afkomstige Garret. Hij is de oudere broer naar wie Mia opkijkt. Hij leert haar op haar vijfde voetballen en scherpt haar zelfvertrouwen aan. Bij verlies vliegt ze op van woede. Ze vindt evenwicht en haar identiteit in het voetbal: ‘Football was my voice. It made me feel good about myself.’ Garret volgt haar vooruitgang op de voet en woont Mia’s wedstrijden bij. Tijdens de Spelen van 1996 is hij een opvallende afwezige. De gevreesde ziekte heeft hem in de greep. Hij lijdt aan botkanker. Het aftakelingsproces zet zich door. Hij bezwijkt in 1997 aan de gevolgen van een infectie. Hij is amper 28. Van dan af slaat de stemming bij haar voorgoed om. Ze duldt de dood van haar broer niet. Ze groeit door tot soccers’s leading lady maar haar persoonlijkheid blijft diffuus: beschroomd, verlegen, afstandelijk.

Als de actie mislukt, tuchtigt ze zichzelf of barst ze in tranen uit. Ze ontdooit toch tijdens zeldzame indringende interviews of organiseert uit het niets benefietwandelingen voor daklozen. Voetballende meisjes moedigt ze spontaan aan. Ze kient haar marketing prikkelend uit. Via ondermeer de alle platitudes counterende commercial met Michael Jordan Michael versus Mia. Ze toont zich niet alleen de sportieve evenknie van Jordan maar neemt hem, met een judogreep, ultiem te grazen. Haar spelstijl vloekt met haar terughoudend temperament. Ze voetbalt nerveus, vurig en vol inzet en tegelijk technisch zeer vaardig, nagenoeg perfect: de artistieke dribbel, de korte balwisseling, lichtvoetige elegantie en toch sterk in de duels en explosief doelgericht. Met een lenige versnelling en accuraat overstapje.

Het goud op de Spelen van Atlanta opent een nieuw oogpunt: de wereldbeker van 1999 in eigen land. Haar afkeer voor celebrity ten spijt, kegelt Mia Hamm tijdens het toernooi alle populariteitspolls omver. De Verenigde Staten sudderen op het ritme van de gendergelijkheid. Mia Hamm is hét gezicht van het winnende elftal – na strafschoppen tegen China – en het rolmodel voor opgroeiende meisjes, geschminkt met Title IX en in shirts met haar nummer 9.

Soccer was the great social and athletic equalizer. Meisjes spelen voetbal vanaf hun tijd in de kindertuin. Mét jongens. De perceptie bestaat dat vrouwen beter zijn dan mannen. Hamm zorgt voor dit keerpunt in de waarneming. Jongens kijken op naar vrouwelijke atleten en dragen trots hun shirts.

Volgens sportsociologe Martha Burton Nelson doorbreekt dit de stereotypen: ‘Jongens zien dat vrouwen talent hebben. Het zal hun relaties met hen veranderen. Vrouwelijke voetballers vormen de voorhoede van de feministische beweging. Ze demonstreren kracht, moed en vrijheid. Soccer is changing opinions of women.’
De Amerikaanse wereldkampioenen verwerven de naam The Girls of Summer. In die zomer van 1999 voltrekt zich een gestage verandering van de zeden. De spirituele invloed reikt veel verder. De mannensport bij uitstek kan even mooi en krachtig worden uitgevoerd door vrouwen.
Op de golven van de wereldbekertriomf geeft zij eindelijk het idee vorm dat al twee jaar door haar hoofd spookt. Ze introduceert The Mia Hamm Foundation. Voor Garrett. Ze ondersteunt wetenschappelijk botonderzoek, initieert Soccer Clinics to Fight Cancer en bedenkt studie- en sportschema’s voor meisjes volgens het concept Young Women in Sport. Ze benoemt haar stichting als de reflectie van haar bestaan: ‘Ik creëerde ze om de belangrijkste zaken uit mijn leven te ondersteunen.’ Op de Spelen van 2004 verovert een jonge generatie onder haar zelfbewuste leiding op haar beurt goud. Dan neemt ze een resoluut besluit. Op haar tweeëndertigste haakt ze af en geeft de fakkel door. Ze kiest voor een familieleven en wijdt zich verder volledig aan The Foundation. Garret is nooit weg. In the name of the brother.

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: