RAF WILLEMS: VIVA ST. PAULI! FREIRAUM FUSSBALL!

mei 25, 2010

Café Absurd. Viva St. Pauli! Ergens tussen het stadion en de Hamburgse haven, midden in de nacht. Ik slenter in een buurt vol schuinsmarcheerders, met opflikkerende musicals, revues, jazztenten en seksshops. In een donkere steeg: Café Absurd! Ik bots als bij toevallig toeval op deze bruine kroeg, ze zuigt me aan: niet enkel door de naam, ook door de foto’s aan de muur van Jimi Hendrickx en Julie Driscoll, werk van de beroemde rock-‘n-rollfotograaf Cali Coolen. Het is er goed toeven met singer songwritermuziek en in het gezelschap van Jack Daniels. Ik laat alles even bezinken. Een paar uur eerder zat ik tussen 19995 zingende en lachende fans in het Millerntor te genieten van de partysfeer bij de eeuwfeestwedstrijd: honderd jaar Braun-Weiss! Tegen de ‘vrienden’ van Celtic Glasgow. Het publiek stroomde volgens traditie toe tot tegen de zijlijn. De mensen stonden kriskras door elkaar en zongen samen ‘We love Sankt Pauli, we do’. Bij het begin van elke partij klinkt de gitaarriedel uit Hells Bells van AC/DC, mij best zolang de zanger zijn mond houdt. En na een doelpunt schalt het refrein van Song 2 van Blur door de boxen: ‘Whoohoo! Whoohoo! Whoohoo! Whoohoo!’ terwijl het publiek de spastische bewegingen van frontman Matt Cunningham imiteert. Kijk op You Tube en probeer zelf.

Op de hoofdtribune prijkt de slogan: Republik Fussball, deine Meinung, deine Spielfeld, deine Sprachkor. Daarboven: een vervallen camerahokje.
Ik tel talloze Jolly Roger’s, de piratenwimpel: het zwarte doodshoofd met de witte botten. Het is vlag én statement van St. Pauli, verwijzend naar de outsider, de underdog, de persoon aan de zelfkant van de samenleving die desondanks zijn zin doet. De Celticfans zwaaien met Happy Birthday, het hoofd van Che Guevara is alomtegenwoordig. Hippies, hardrockers, kaalkoppen, rastafari-dreadlocks, grungesbaarden, punks met ringen door lippen, oren en neus: ziedaar de doorsnede van het publiek. Duizenden dragen de bruin-groen-witte sjaal St. Pauli-Celtic. De Fan-Freundschaft heeft zijn wortels. Ze ontstond in het begin van de jaren negentig. De betekenis ligt in het feit dat Celtic de gedachte neerzette van ‘voetbal, solidariteit & fun’. En koos voor humor, rebellie en folk- en popmuziek. De viering van de honderdste verjaardag omvatte een tweeluik vol symboliek. Drie dagen eerde kruisten de St. Pauli All Stars de degens met FC United of Manchester. Deze vrolijke protestbende scheurde zich in 2006 af van het grote Manchester United en wordt sindsdien bestuurd volgens de strikte regels der directe democratie.
Ik overpeins in Café Absurd mijn ontmoeting van enkele uren eerder met René Martens, auteur van Wunder gibt es immer wieder. Die Geschichte des FC St. Pauli. Hij onderzocht de evolutie van klassieke arbeidersvereniging uit het havenkwartier tot cultfenomeen, met sinds 2002 de flamboyante theaterdirecteur Corny Littmann in de presidentszetel.
Littmann is een Paulista sinds zijn jeugd. Hij schopte als acteur schandaal met de provocerende opvoering ‘Deutsch, aufrecht, Homosexuell’; was dé Hamburgse ondernemer van 1999 en redde in 2003 de club van het bankroet. Met onder meer het initiatief Saufen for St. Pauli en de verkoop van 140.000 ‘Rettung’-T-shirts.

Alles veranderde volgens Martens met de doorbraak van de ‘dance culture’ op het einde van de jaren tachtig: indierock, punk, hardcore, acid house. U noemt het maar. Deze discotheken en bars trokken een trendy publiek van artiesten en studenten: ‘Ze vonden hun weg naar St. Pauli en verwierpen het hooliganisme. Ze bepaalden de nieuwe identiteit: tegen racisme, seksisme en homohaat. Ze creëerden het festijn, de fuif, de party in het stadion.’ De omwenteling volgde op het eerste Festival Viva St. Pauli in 1991, een muzikale happening voor het stadsdeel St. Pauli. Volgens Martens poneert de alternatieve muzieksien wereldwijd haar bewondering voor de FC SP: ‘Bij de honderdste verjaardag werd een CD-box met 100 songs over de club gelanceerd. De Mexicaanse skagroep Panteon Rococo, de New Yorkse hardcoreband All Torn Up, de Engelse Sisters of Mercy, de Californische Bad Religion: ze zingen over St. Pauli.’
Zelfs het macabere Noorse ‘death punk’ ensemble Turbonegro droeg haar wijsje ‘I got erection’ op aan Jolly Roger, we besparen u de details. De fangroepen manifesteren zich met het idee van ‘Freiraum Fussball’: choreografie, creativiteit, chaos. Via een informeel netwerk. Zowel rond plaatselijke bekommernissen – zoals behoorlijke inkomens, speelruimte en betaalbare woningen – als ten voordele van ontwikkelingssamenwerking. De campagne Viva St. Pauli Con Agua combineert liefde voor ‘muziek, voetbal en sociaal engagement’ en organiseert concerten, party’s, kledingshows, matchen, marathons,… tot massagebeurten toe! De opbrengst van de activiteiten spendeert men aan waterprojecten in Cuba en Afrikaanse landen.
Rond middernacht krijg ik de editie van de avondkrant Hamburger Avondblatt in handen. Ze kondigt het afscheid aan van voorzitter Corny Littmann onder de kop: Freibeuter in der VIP-Loge. Ik schrik, maar denk aan de voorspelling van historicus Martens: ‘Littmann beschouwt alles als een podium en ziet in de spotlights een bondgenoot. Als gay werd hij hét gezicht van de tolerante multiculticlub. Hij handelde echter vaak zonder de brede fanbasis te raadplegen en wist – als psycholoog – van wanten met menselijke manipulatie. Bij de honderdste verjaardag staat hij in het middelpunt van de belangstelling, dus verdwijnt hij. In de wetenschap dat het alleen maar slechter kan worden met St. Pauli. Being an artist, leaving in the spotlights.’ Enkele luidruchtige Celticfans duiken de tent binnen. Ze roepen: ‘Viva St. Pauli’. Het leven zoals het is, in Café Absurd.

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: