RAF WILLEMS: VAN WK 2010 TOT WK 2018: DE MISSIE VAN WILLI LEMKE

juli 19, 2010

Net voor het WK 2010 schreef Willi Lemke een boek: ‘Ein Bolzplatz fur Bouaké. Wie der Sport die Welt verandert und warum ich mich stark mache fur die Schwachen (Deutsche Verlags-Anstalt). Hij presenteerde het ook in Zuid-Afrika.

De beroemde Duitse schrijver Günter Grass – Nobelprijswinnaar Literatuur in 1999 – prees het aan in een persoonlijke brief. Met de mededeling dat de auteur het mensbeeld van de lezer heeft verrijkt: ‘From early on bound to sports, Willi Lemke makes it a duty for himself to create possibilities for children and youths – especially in Africa – to try out challenges, while keeping fairness and tolerance.’

Desondansk is het boek niet alleen belangrijk omdat Günter Grass het zegt. Het heeft precies betekenis gekregen door twee elkaar versterkende feiten: Willi Lemke is de auteur – hier telt zijn verleden als manager van topclub Werder Bremen – én hij heeft het geschreven vanuit een bepaalde functie. Met name die van UNO-ambassadeur. Om die reden is het één van de meest ernstig te nemen én belangrijkste recente publicaties over het thema. Het biedt inzicht aan een breed publiek in een nieuw fenomeen: dat van de positieve kracht van de sport, meer bepaald het voetbal. Willi Lemke’s werk rondt in feite een periode af: een klein decennium geleden werd ronduit de spot gedreven met de gedachte dat sport een gunstige maatschappelijke betekenis kon hebben. In het beste geval beschouwde men het sociale aspect van de sport als iets voor ‘wereldvreemden’. Vandaag groeide dit uit tot een stilaan algemeen aanvaard verschijnsel, zelfs tot in de voetbaljournalistiek toe. Al mogen we nog niet veralgemenen, sommigen blijven volharden in de boosheid en wentelen zich gulzig in de eigen domheid. In het volgende decennium wordt het een kwestie van ‘to be or not to be’. Zal deze filosofie zich verankeren in de geesten en gebruiken? Ein Bolzplatz für Bouaké slaat hoe dan ook spijkers met koppen. Lemke toont met relatief simpele voorbeelden uit de praktijk aan hoe sport een ‘universele taal’ is: ‘Denn er ist wie eine universelle Sprache, die Brücken bauen und Herzen öffnen kann.’

Willi Lemke (1946) werkte van 1974 tot 1981 voor de sociaaldemocratische SPD. Hij was partijsecretaris van de regio Bremen. Dan volgde de vraag om manager te worden van Werder. Lemke lanceerde het idee om er ‘een attractieve sportvereniging van te maken, met Europese ambitie.’ Dat lukte aardig, tussen 1981 en 1999 won Werder twee kampioenschappen, drie bekers en een Europacup. Lemke haalde vrouwen naar het stadion, bracht comfort via de loges, introduceerde het idee om, naar Braziliaans voorbeeld, met kinderen in de hand het veld op te lopen en bouwde het eerste fancoachproject van het land uit.
In de zomer van 1999 werd hij in het deelstaatparlement van Bremen verkozen tot senator voor ‘vorming & wetenschapsbeleid’. In 2007 kwam een ‘voorstel dat hij niet kon weigeren’. UNO-secretaris-generaal Ban Ki-Moon bood hem aan om rondreizende UNO-vertegenwoordiger in het veld van ‘sport, ontwikkelingssamenwerking & vrede’ te worden. Afrika zou het zwaartepunt van zijn arbeid worden. In het kader van de Millinium-doelstellingen van de Verenigde Naties. Even op een rijtje: bestrijding van extreme armoede; versterking van de rol van de vrouw; bekampen van AIDS, malaria en andere ziektebeelden.

Beginpunt van de reis: Khayelitsa, een township in Zuid-Afrika.
Hier tracht men via sport de aidsproblematiek bespreekbaar te maken. In Zuid-Afrika, het land waar meer dan 20% van de bevolking tussen de 15 en 49 jaar geïnfecteerd is met HIV, zijn nieuwe manieren nodig om mensen te benaderen. Voetbalwedstrijden dienen als middel. Jongens en meisjes spelen er samen, dat is geen zeldzaamheid in Afrika. Na de match geeft men dertig minuten onderricht over seksualiteit en over aids en hoe dat te vermijden. Alle spelers zaten te luisteren op het veld. Dat had ook een ‘sportieve’ verklaring. Bij het volgende toernooi telden niet enkel de doelpunten. Tijdens de pauze en na de match werd er een ‘wedstrijdje vragen over AIDS beantwoorden’ georganiseerd. Men kon dus met 3-0 de rust ingaan en er met 3-3 terug uitkomen. Met behulp van het voetbalt verspreidt men inzichten over seksualiteit. Aan meisjesteams wordt uitdrukkelijk verteld dat ze condooms moeten meenemen voor hun vrienden. Lemke: ‘Ik zag in sportcentra jongens en meisjes leren hoe ze een condoom moesten aantrekken over nagemaakte penismodellen. De jongeren spraken zeer open over seksualiteit.’ Meisjes nemen zonder problemen deel en getuigen: ‘In de meeste voetbalprogramma’s worden meisjes over het hoofd gezien. Hier mogen we meedoen. Ik kan mezelf coachen en wanneer ik op het veld kom, ben ik vrij. Ik voel dat ik hier persoonlijke groei kan beleven.’
Willi Lemke kwam op het einde van zijn reis tot enkele globale conclusies over zijn thema ‘Sport, Ontwikkelingssamenwerking & Vrede’:
‘Het is belangrijk dat sport en sociaal engagement zich met elkaar verbinden. Sport biedt de kans kleine stappen te nemen, dingen op gang te trekken op het gebied van het menselijke samenleven.’

Wie wil de typisch Duitse ondertitel van dit boek ernstig nemen: ‘Wie der Sport die Welt verändert und warum ich mich stark mache für die Schwachen’. Welke voetbalmanager treedt bij ons in het voetspoor van Willi Lemke? Ter voltooiing van de missie van het WK 2010 en om de brug te slaan naar dat van 2018, wat mij betreft in de Lage Landen.

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: