RAF WILLEMS: EEN VERTELLING VAN JIM KERR, ZANGER SIMPLE MINDS, OVER CELTIC

augustus 23, 2010

FC Utrecht speelt tegen Celtic Glasgow in de Europaleague. Het voorbije decennium ontving de Schotse club niets dan lof voor haar ‘prettig-gestoorde-supportersstijl’. Van Barcelona tot Villarreal, van Lissabon tot Milaan, van Manchester tot München.

Ik ontmoet Jim Kerr (1959) op 6 november 2008 in de bar van een Antwerps hotel. De zanger van rockband Simple Minds – ontstaan in 1979 – is een verspreider van de zogenaamde Celtic Spirit: aanvallend voetbal; muziek met een melancholische én heupwiegende tik; zelfspot; lotsverbondenheid met de zwaksten in de samenleving. Die filosofie wordt overgedragen van vader op zoon. Jim Kerr, vertolker van geëngageerde songs als ‘Belfast Child’ en ‘Mandela Day’, is het kleinkind van een katholieke Ierse immigrant en volgde aan de hand van zijn vader van zijn zevende af de wedstrijden van Celtic. Kerr Senior, een overtuigde socialist, verduidelijkte hem de waarden achter de beroemde groenwitte Hoops (strepen op het shirt). Jim Kerr putte uit Celtic de inspiratie voor muziek, engagement en leven. En voor zijn songs: weemoedig, psychoanalytisch, maatschappijkritisch en tegelijk swingend. Een vertelling, in het gezelschap van een Baileys-likeurtje.

‘Gorbals. Glasgow. De armste wijk van de stad. Daar staat mijn familiestamboom. Ik groeide er op tussen de kinderen van Ierse immigranten en katholieke Highlanders. Harde tijden. Zij zochten werk op de scheepswerven en in de fabrieken. Celtic Football Club was prominent aanwezig in het leven van mijn familie, van generatie op generatie. Mijn grootvader werd meegenomen door zijn oom. Die moet er dus vanaf het begin bij zijn geweest, in 1888. Mijn vader bracht me voor het eerst naar Celtic Park in 1967. De hoogtijdagen van Real Madrid waren net voorbij. Fuck them! Wij baalden van Real. Mijn vader legde me uit waarom: Real genoot de steun van de Spaanse dictator Franco. We haatten onderdrukking omdat we die zelf aan den lijve ondervonden in Glasgow. Racism was everywhere against the Irish. We stood up for our rights! Wie met een Ierse achternaam door het leven ging, of van een katholieke school kwam, kon het schudden, stond onder aan de ladder en kreeg in het beste geval de slechtste banen. In onze songs riepen we het ideaalbeeld op van Ierland en sympathiseerden we met de rebellie. Zo ontstond er een schizofrene situatie. Ik ben Schots, geworteld in Ierland. Ik ben onzeker over mijn lot. Mijn regering zit in Londen maar is niet direct vriendelijk voor mij. Mijn voorouders sloegen op de vlucht uit hun vaderland voor het hongerdrama – the famine – in het midden van de negentiende eeuw. Dus wie ben ik? Eén ding nam onze twijfels weg: Celtic Football Club! Daar voelden we ons thuis. We noemden het stadion Paradise. We vonden onszelf en we wisten op die wijze wèl wie we wilden zijn. With Celtic, we know who we are! Ik ben een Celt en Celtic Minded: we hebben een band met Schotland, Ierland, Wales maar ook met Bretagne en delen van Spanje. Het is een gevoel, een vertelling. Over verleden, eigenheid, rechtvaardigheid, muziek, melancholie, humor en feest. We just want to celebrate! In het stadion, in de pub, op straat. Ik juich de keuze van de oprichters van de club toe om haar Celtic te noemen: verwijzend naar de brug die men wilde bouwen tussen Ierland en Schotland, tussen nieuwkomers en mensen die er al woonden. Celtic was different: to build an identity for the Irish community, to give charities to the poor and to build bridges with Scotland. Open to all! De geschiedenis van het oude Celtic stoelde op een politieke ondertoon: we bouwden de Labour Party mee uit. Celticfans steunden de sociaaldemocratie. Rangers Football Club gold – en geldt – als het huis van de conservatieven. De oude socialistische generatie van Celtic houdt nog steeds niet van sponsorrelaties met een multinational. Barack Obama, a black man was voted! In de jaren zestig steunden we de Kennedy’s – John en Bobby, beiden vermoord om hun sociale en antiracistische standpunten – en vandaag leeft er een gevoel voor Obama. We steunen de underdog omdat we zelf altijd underdog zijn geweest. We begonnen als een ‘charityclub’ en momenteel zijn we een ‘Public Limited Company’. Dat geeft opnieuw een schizofreen gevoel, want het is ook pure business tegenwoordig. Celticfans kiezen voor beide: meedraaien aan de Europese top en tegelijk hebben we een zucht naar basisdemocratie. Onze shareholders zijn ook emotionele supporters. Celtic PLC zal een van de weinige bedrijven in de wereld zijn waar mensen geen aandelen kopen om winst te maken, maar uit emotionele overwegingen. Ik ben één van die shareholders-supporters. We identificeren ons volledig met Celtic. Je kunt veranderen van vrouw, van politieke partij, van geloof, maar niet van clubkleuren. Wij zijn gulzig en willen alles: het behoud van onze sociale tradities en één van de rijkste clubs ter wereld zijn. Celtic is een cultureel fenomeen. Celtic Football Club has changed the life of the Irish community. I do think so! Mijn ouders en grootouders leefden in extreme omstandigheden. De club bood een houvast. Ik haalde zelfvertrouwen en lef uit het grote Celticteam van mijn jeugd: dat van coach Jock Stein en van dribbelaar Jimmy Johnstone, tussen 1965 en 1975 a big name in European football. Ze speelden als eersten ‘totaalvoetbal’, nog voor de Nederlanders het deden, maar ze voerden het op in een chaotische versie. Celtic was creatieve chaos. The Celtic Way of Football: to entertain the people! Aanvallen met passie. We houden er niet van als we moeten knokken om een punt te pakken. We speelden met wingers. Iedereen viel aan, onze voorstopper maakte goals en onze linksachter was dribbelvaardig. Celtic was making us so proud then. Glasgow was a city of crime. No future, really no future! But we had a team! Celtic schonk ons de durf en vastberadenheid om met een muziekband te beginnen. Door Stein en de spelers, allen uit een straal van 40 kilometer rond Celtic Park, voelden we ons sterk genoeg om door te breken. We werden Simple Minds!
De muzikale invloeden bij de fans, fantastische zangpartijen, spruiten voort uit onze Ierse achtergrond en uit de vermenging van folk, pop en rock. Celebrating is part of our culture: we sing, we dance, we party, we laugh, we drink! It’s a vibe! Wij aanvaarden verlies, met een lach en een traan. It’s part of our nature. Wij doen het anders, op onze wijze: vredelievend, humoristisch, met zelfspot. We go to celebrate.
Eén van mijn mooiste muzikale belevenissen vond ik in mijn samenwerking met Jimmy Johnstone, de beste voetballer uit onze geschiedenis, onze held op het einde van de jaren zestig, de Johan Cruijff van Celtic. It’s a sad story.
Hij gedroeg zich op het veld als een soort Charlie Chaplin. Deed onverwachte dingen, bracht het publiek aan het lachen en draaide tegenstanders dol. In de laatste jaren van zijn leven leed hij aan de vreselijke spierziekte Amyotrofische Lateraal Sclerose (ALS). Ik wist dat hij een goede zangstem had en bood hem een benefietopname aan. Samen met Charlie Burchill, de gitarist van Simple Minds. Jimmy antwoordde: ‘Jij kan toch niet zingen, Jim?’ Hij kwam aanzetten met een nummer van Bon Jovi. Ik wees dat voorstel onmiddellijk van de hand. We kozen uiteindelijk voor de traditional ‘Dirty Old Town’. Ik wijzigde een zin in ‘I saw Jimmy Johnstone set the night on fire.’ We scoorden een tophit en het nummer werd gezongen in het stadion. De opbrengst stonden we integraal af aan de organisatie die wetenschappelijk onderzoek verricht naar de ziekte. Ook dat typeert Celtic en zijn fans. We delen graag. We steunen mensen die in de ellende zitten. We zetten nog steeds veel solidariteitsacties op, in Glasgow en in de wereld. Spontaan of georganiseerd. Ik ben zo blij dat we dit gedaan hebben, zodat ook ik kan zeggen: ‘Ik heb nog met Jimmy Johnstone gespeeld’. Het gaf me hetzelfde gevoel als bij de organisatie van de Mandela Day. Ziedaar mijn twee jeugdhelden: Jimmy Johnstone en Nelson Mandela. We became Simple Minds, dankzij de inspiratie van Celtic Football Club.’

Advertenties

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: